By Alpha Nederland afd. communicatie |

Het merkteken van Kaïn: samenleving, gevangenis en veroordeling.

Peter Jones, Global Development Manager voor Alpha in Prisons International

Een gevangenis is een bevreemdende omgeving, alles draait volledig om beveiliging. Een letterlijk harde plek gemaakt van beton en metaal waar je niet veel zachte materialen zult vinden. Mensen in die gevangenis zijn uit de maatschappij gestoten. We stoppen ze in een gevangenis zodat we niet meer met ze hoeven te leven, zodat zij niet meer onder ons zijn. 

Meerdere reacties zie je onder die gevangenen. Voor sommigen is een tijdje zitten geen probleem; een kans om je oude vrienden weer te zien en je hoeft je niet langer druk te maken over de dagelijkse beslommeringen van het leven buiten. Het kan echter ook een verpletterende en traumatische ervaring zijn die tot complete wanhoop leidt. Daar waar een dakloze opeens de zekerheid van een bed en drie maaltijden per dag heeft, zie je dat anderen juist alles kwijtraken wat ze hadden: hun baan, huwelijk, huis en reputatie.

Redenen voor strafoplegging

Er zijn meerderen redenen om iemand naar een gevangenis te sturen. De eerste is om hen af te zonderen door opsluiting, ze zijn te gevaarlijk om vrij rond te lopen in de samenleving. De tweede reden is straf, als maatschappij vragen we begrijpelijkerwijs om vergelding voor de beschadiging van  mensen en goederen en het overtreden van onze wetten. Als derde leeft de overtuiging dat een gevangenis de beste plek is om iemand te rehabiliteren, als die persoon niet in staat is om zich aan onze regels te houden. Een straf wordt  meestal opgelegd door een combinatie van deze factoren.

Het resultaat van ons strafsysteem is dat er op dit moment ongeveer 86.000 gedetineerden in 123 gevangenissen vastzitten in Engeland en Wales. Slechts 48 van deze gevangenen zal nooit meer vrijkomen - zij hebben levenslang gekregen. De rest komt op een of ander moment in aanmerking voor vrijlating. Dus de vraag is: hoe willen we dat ze zijn als ze de poort uitlopen? Willen we dat ze er beter of slechter aan toe zijn dan toen ze binnenkwamen? 

Jezus trok rond om te onderwijzen, prediken en genezen en Hij nam, mijns inziens, behoorlijk veel risico's daarmee. Hij bleef niet binnen zitten in een gebouw en vroeg de mensen daar maar naar toe te komen. Nee, Hij ging naar hen toe. In het evangelie van Mattheüs (25:39-40) staat zelfs dat als we iemand bezoeken in de gevangenis, we Jezus zelf bezoeken. Hijzelf heeft ook vastgezeten: als gevangene voor zijn veroordeling en kruisiging. 

Werken in de gevangenis

Als we willen dat gedetineerden meer voorbereid zijn om terug te keren in de maatschappij, dat ze meer gerehabiliteerd zijn, dat ze meer gewend zijn om met 'ons' om te gaan, dan moeten wij het risico nemen om de gevangenis in te gaan voordat ze vrijkomen.    
 
Ik werd in 2007 lid van een ACT team in Oxford die Alpha - Prisons gaf in gevangenissen. Ik doe dat nog steeds. Ik hou ervan om Alpha te geven achter de tralies. Het Alpha-concept van een praatje, tijd voor gezelligheid, samen koffiedrinken en vooral de gespreksgroepjes, zorgt ervoor dat we in een periode van meerdere weken de deelnemers echt leren kennen en naar hun verhalen  luisteren.

Luisteren naar honderden gevangenen als ze praten over hun leven, hoop en dromen, successen en dieptepunten. Ik ben er achter gekomen dat de hele wereld aanwezig is in de gevangenis. Ik heb drugsdealers, moordenaars, advocaten, dominees, en zelfs politieagenten ontmoet achter de tralies. Van straatarme daklozen tot de schatrijken, van analfabeten tot hoog opgeleiden, elke laag van de bevolking tref je aan in een gevangenis. In honderden van die bezoekjes in tientallen gevangenissen in verschillende landen heb ik me nooit bedreigd gevoeld door gedetineerden. Integendeel, ik voel me beschermd door hen. Het feit dat we binnen komen om ze te bezoeken, waarderen ze zo enorm dat ze nooit zullen toelaten dat er ook maar iets met ons gebeurt.

Meer dan een etiket

Ik heb geleerd dat ieder mens zoveel meer is dan de etiketjes die ik hierboven gebruikt heb om hen te beschrijven. Achter ieder etiket zit een vader, een zoon, een broer, een dochter, een moeder en zij hebben dezelfde dromen en verlangens als jij en ik. We kunnen een persoon niet kwalificeren door het slechtste dat hij of zij ooit gedaan heeft, het is simpelweg niet volledig. Een mens is meer dan zijn delict. Ikzelf wil zeker niet beoordeeld worden op het slechtste wat ik ooit heb gedaan, en ik weet zeker dat jij dat ook niet wilt. 

Het is ook niet aan mij om ze te veroordelen. Juist dat hebben alle gevangenen gemeen: ze zijn al veroordeeld door de maatschappij. Ze weten wat het is om tekort te schieten en bestraft te worden. Wat ze zeker niet nodig hebben is verdere veroordeling door bezoekers of na hun vrijlating. En toch, na vrijlating krijg je het stempel 'ex-gedetineerde' mee. Sommigen van hen verachten die titel, want het stempel markeert ze levenslang. Net als het merkteken van Kaïn. God geeft Kaïn een merkteken nadat hij zijn broer Abel vermoord heeft, en iedereen kan dat stempel de rest van zijn leven zien.

Werken met een strafblad

Het kan ongelofelijk moeilijk zijn om met een strafblad een baan te vinden. Met zoveel werkzoekenden moet een werkgever bereid zijn om dat risico te nemen met die ex-gedetineerde. Er zijn bedrijven zoals Timpson, die regelmatig mensen in de gevangenis opleiden en daarna een baan geven. Helaas zijn er ook genoeg die voor een paar dubbeltjes per uur gedetineerden binnen de muren laten werken als deel van een arbeidstraining, maar na vrijlating er nog geen seconde over nadenken om ze in dienst te nemen. 

Vrijwilligerswerk binnen de muren, helpt om de 'wij' en 'zij' mentaliteit af te breken die terugkeer in de maatschappij zo bemoeilijkt. Wij nemen een risico, alhoewel ik er van overtuigd ben dat het meer moed vergt voor een ex-gedetineerde om een kerk binnen te lopen, dan voor een kerklid om een gevangenispoort door te lopen - en dat vraagt ook wat lef.

Naar een gevangenis gaan en daar mensen ontmoeten daagt onze vooronderstellingen en vooroordelen uit. Het brengt onze eigen behoefte aan genade en vergeving aan het licht. Gevangenen weten dat ze niet kunnen vertrouwen op hun eigen rechtvaardigheid, want het is zo overduidelijk tekortgeschoten. Zij kunnen alleen maar bouwen op Gods genade en barmhartigheid. 

De beste uitleg die ik ooit heb gehoord van Gods genade was tijdens een kleine groepsgesprek bij een Alpha - Prisons. Een gevangene legde uit hoe hij met God in het reine was gekomen - hij had iemand van het leven beroofd. Om vergeving te kunnen ontvangen voor zo'n misdaad - Kaïns misdaad - dat is niet eenvoudig. Er is veel te leren van zo'n persoon. Iemand die de genade van God kent, er compleet op vertrouwt en ervan afhankelijk is.

Over de auteur: Peter Jones is de Global Development Manager voor Alpha in Prisons International en woont in Oxford. Hij studeert momenteel parttime voor een MSc in criminologie en strafrecht. Voor meer informatie over het werk van Alpha International, kijk op www.uk.alpha.org.

Meer informatie over het werk van ACT in Oxford: www.actoxford.com

Pin Goog
Close
Alpha is an opportunity to explore life and the Christian faith, in a friendly, open and informal environment.
Try Alpha